In september 2004 is het rapport PINE: "Prospects for Inland Navigation within the enlarged Europe" (Perspectieven voor Binnenvaart in de uitgebreide Europese Unie) afgerond. Het betreft een studie over de huidige en toekomstige situatie in de binnenvaartsector en zijn vooruitzichten in het kader van de uitgebreide Europese Unie. Het is een eindrapport dat maar liefst uit 500 bladzijden bestaat. Hiervan is een verkorte versie verschenen waarin de bevindingen, samen met de conclusies en aanbevelingen zijn opgenomen (ook nog 138 blz.) De verkorte versie Final Concise Report is voorgelegd aan de Commissie. Bij dat laatste rapport is het niet gebleven. In diverse talen, waaronder Nederlands, is een samenvatting gemaakt. Voor degene die geïnteresseerd is in de Europese binnenvaart en de Engelse taal redelijk machtig is, is het PINE rapport een must. Ongekend veel aspecten komen aan de orde, maar het vereist wel Europees denken. 
U kunt vanaf deze site de verkorte Nederlandstalige PINE rapport downloaden. Op de site van de EC kunt u het volledig Engelstalig rapport downloaden. Gebruik voor het zoeken de Engelstalige titel.

Aanbevelingen
Het PINE consortium heeft een uitgebreide reeks aanbevelingen geformuleerd. Ze staan gedetailleerd weergegeven in het volledige rapport. Kernpunten zijn:

1 De wetgeving: verbeter en harmoniseer het wettelijk kader
Om de eerlijke concurrentie tot stand te brengen, is het essentieel het wettelijk kader zowel te harmoniseren als te verbeteren. Het gaat hier onder andere om vaartuig-gerelateerde technische voorschriften, vereisten rond de bemanning, arbeidsomstandigheden en sociale zekerheid, patenten en andere vereisten van de gezagvoerder, alsmede fiscale aspecten. Het is wat dit betreft belangrijker om bestaande wetgeving aan te passen, te controleren, bekrachtigen en sanctioneren dan te werken aan nieuwe regels. Intermodale concurrentievoorwaarden (infrastructuurbegrotingen, subsidies voor schepen en rollend materiaal, etc.) moeten worden geharmoniseerd. In bepaalde gevallen, zowel in westen als in het oosten, ontvangt het spoorwegvervoer een preferentiële behandeling in vergelijking tot de binnenvaart. Deze verstoringen van intermodale concurrentie moeten worden aangepakt.

2 De Infrastructuur: verbeter en breid waterweginfrastructuur uit
Op bepaalde secties van het netwerk bestaan duidelijk suboptimale vaarwegcondities ('bottlenecks'). Deze knelpunten hebben een significante invloed op het algemene kostenniveau van de binnenvaart. De belangrijkste beleidsdoelstelling wat dit betreft is daarom om door het juiste onderhoud en het verwijderen van bepaalde knelpunten de waterweginfrastructuur te verbeteren en, waar noodzakelijk en gerechtvaardigd, zelfs uit te breiden. Dit zou moeten worden gebaseerd op een inhoudelijk allesomvattende en coherente Europese investeringsregeling (Masterplan). Milieuoverwegingen, duurzaam vervoer en de economische argumenten betreffende de binnenvaart sluiten elkaar niet uit en zouden in een pragmatische aanpak een even belangrijke rol moeten spelen.

3 Binnenhavens: verbeter de performance van overslaglocaties
Havens en overslagterminals zijn onontbeerlijk voor het concurrentievermogen van volledige intermodale ketens. Wat dit betreft moet de implementatie van innovaties in havenmaterieel worden opgevoerd. Andere belangrijke aspecten zijn de verbetering van achterlandverbindingen van binnenhavens per spoor en weg, het aanbieden van de nieuwe of betere logistieke diensten evenals het stimuleren van tri-modaliteit (weg, water, spoor). Aangezien de kosten van overladen en voor- en natransport vaak 50% en meer van de totale transportskosten uitmaken, zouden industriële activiteiten, waar mogelijk, dichtbij binnenwater moeten worden gevestigd. Op deze wijze zouden industriezones langs waterwegen aantrekkelijker kunnen worden gemaakt door een coördinerend ruimtelijke-ordeningsbeleid in te zetten ten gunste van de binnenvaart. Deze aspecten zijn van bijzonder belang voor havenontwikkeling in de toetredings-landen.

4 Informatiesystemen: gebruik RIS ter verhoging van de veiligheid en de efficiency van de binnenvaart
River Information Services (RIS; Rivier-informatiediensten) kunnen beduidend bijdragen aan veiligheid en efficiency. Hiervoor zou extra aandacht moeten worden gegeven aan technische randvoorwaarden, interfaces met externe systemen en toepassingen, alsmede acceptatie door gebruikers / systeemoperators en implementatie-ondersteuning. Ook de samenwerking met actoren buiten de sector zou moeten worden bevorderd. In dit verband stemt in het Consortium in met de onlangs voorgestelde RIS-Richtlijn van de Commissie. Er moet worden gestreefd naar spoedige implementatie van RIS met behulp van TEN-T-gelden. Voor niet-EU Donaulanden kunnen speciale fondsen worden gecreeëerd.

5 Human resources: verzeker de bekwaamheid van arbeidskrachten en zorg voor adequate arbeidsomstandigheden en sociale zekerheid
Om het tekort aan bekwaam vaartpersoneel in sommige Europese landen en de beschreven tekortkomingen in kennis aan te pakken, zijn investeringen in onderwijs en trainingsprogramma's van het grootste belang. een aanvullend punt is de openstelling van de arbeidsmarkt van de EU voor werknemers van buiten de Unie, met de doelstelling om te komen tot legale en langdurige werkgelegenheid. Essentieel in dit opzicht zijn duidelijke en geharmoniseerde wetgeving rond arbeidsomstandigheden, sociale zekerheid en onderwijs, die ook worden gehandhaafd. Naast het vergroten van het personeelsaanbod is er ook de mogelijkheid om, op langere termijn, de vraag naar personeel te beperken, bijvoorbeeld door productiviteitsaanwinsten, grotere en efficiëntere schepen en automatisering van bepaalde taken.

6 Vloot: moderniseer de schepen
Centraal staat de lange levensduur van schepen, die schaalvergroting en implementatie van innovatieve technologieën belemmert. Om de juiste randvoorwaarden tot stand te brengen, zouden additionele systematische onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma's moeten worden opgezet ter ontwikkeling van moderniseringmaatregelen en scheepstechnologie. De positieve effecten van deze maatregelen liggen onder andere in beperking van de exploitatielasten ten gevolge van brandstofbesparingen, verdere automatisering, vermindering van emissies door nieuwe voortstuwingstechnieken en milieuvriendelijke motoren en verdere verhoging van de veiligheid door de inzet van dubbelromptechologie. Er wordt verwacht dat vooral de vele financieel zwakke MKB-ondernemingen wat dit betreft profijt zouden hebben van financiële steun om hun schepen aan de markteisen aan te passen.

7 Markt: integreer binnenvaart beter in logistieke ketens
Het succes van het de binnenvaart in nieuwe en meer veeleisende markten hangt af van de integratie in en aanpassing aan de vereisten van de volledige logistieke keten van deur tot deur. Wat dit betreft zijn er diverse maatregelen zoals verdere ontwikkeling van geharmoniseerde intermodale laadeenheden (ILUs) en stimulatie voor verladers om modal shift toe te passen in intermodaal vervoer. Betere samenwerking met logistieke dienstverleners, tussen binnenvaart en spoor, met wegvervoerders maar ook binnen de sector zou hier eveneens zeker aan bijdragen. De versterkte inzet van ICT, gesteund door de reeds genoemde implementatie van RIS-toepassingen, zal de integratie van binnenvaart in intermodale logistieke ketens verder bevorderen.

8 Sector: verbeter samenwerking en innovatie op bedrijfsniveau
Natuurlijk hebben overheden duidelijke taken op verschillende niveaus om de positie van binnenvaart binnen het Europese vervoersysteem te versterken. De ondernemingen van de sector hebben echter een eigen verantwoordelijkheid om de belangrijkste uitdagingen op te pakken. De belangrijkste taken voor de sector zelf (vak- en brancheorganisaties en de ondernemingen zelf) hebben betrekking op samenwerking en innovatie.

9 Imago: verbeter de beeldvorming van binnenvaart
Binnenvaart heeft qua prestaties en concurrentievermogen een nadrukkelijk - helaas vaak negatief - imago bij besluitvormende sleutelpersonen in de overheid (beleid) en bedrijfsleven (logistieke ketens). Het verbeteren van dit vertekende beeld, met doelgerichte en professionele informatieverstrekking zou bijdragen tot een betere concurrentiepositie.

10 Feiten & cijfers: creëer een kennisbank voor de binnenvaart
'Facts and figures' vormen essentiële informatie voor alle actoren, of het nu schippers, verladers of beleidsmakers betreft. Gedurende dit project is op verschillende deelgebieden een duidelijk en nijpend gebrek aan bijgewerkte, compatibele en betrouwbare gegevens geconstateerd. Dit is niet alleen het geval op regionaal niveau, lidstaat- en EU-niveau, maar geldt in het bijzonder voor de vier corridors en de nieuwe lidstaten (inclusief Bulgarije en Roemenië). Het is overduidelijk dat er betere kennis nodig is dan momenteel beschikbaar. Mogelijke benaderingen zijn onder andere een centraal gegevensbestand van binnenvaartstatistieken en geïntensifieerde inspanningen betreffende het systeem van de marktobservatie van de binnenvaartmarkt.