Lange wachttijden bij de container-terminals in Rotterdamse en Antwerpse zeehavens brengt veel frustratie teweeg bij de binnenvaartcontaineroperators en schippers. Daar komt nog bij dat de containerbinnenvaart een bijdrage moet en wil leveren om de toekomstige problemen op het gebied van mobiliteit, duurzaamheid en efficiency in het goederenvervoer het hoofd te bieden. Gelet op de verwachte groei in het wereldwijde containervervoer voor de komende jaren wordt van de binnenvaart ook nog eens verwacht dat deze modaliteit 45% van de afvoer van containers in de toekomstige Maasvlakte II voor haar rekening neemt.

Voor vijf binnenvaartcontaineroperators is het een aanleiding hier op te investeren. Het gaat om de operators Alcotrans, Bulcontrans, Contargo, Danser en Rhinecontainer. Deze operators staan ook bekend onder de naam ABCDR-combiatie en zijn samen goed voor 40% van het containervervoer over de Rijn. Hun antwoord om de wachtijdtijdproblematiek te lijf te gaan en de containerbinnenvaart verder te professionaliseren ligt in MIS-Cobiva, dat staat voor Management Informatie Systeem Container Binnenvaart. Het Centraal Het Bureau voor de Rijn- en Binnenvaart (CBRB) treedt op als woordvoerder van MIS-Cobiva.

Tracking & Tracing
De basis van het systeem is het tracken en tracen van de binnenvaartschepen door middel van GPS. Zestig schepen zijn hiermee uitgerust. De positie van het schip wordt via GPRS naar het MIS-Cobiva-systeem aan de wal gestuurd. De eigenaar/opdrachtgever van het schip kan dan in zijn applicatie o.a. zien waar het schip is, welke richting zij op vaart, hoe hard ze gaat. Daarnaast wordt deze informatie gekoppeld met gegevens op de MIS Cobiva-server zoals afspraken, reis- en ladinginformatie. MIS Cobiva kan verder voorspellen hoe laat het schip op haar bestemming is, zoals navigatieapparatuur dat doet voor het wegtransport. Hierbij wordt rekening gehouden met bruggen, sluizen en de stroomsnelheden van rivieren. Door deze voorspellingen kan de keten beter gepland en bijgestuurd worden. Hierdoor kunnen onnodige wachttijden voor en door de vervolgmodaliteiten worden voorkomen. Het gaat hier om realtime informatie. De oudste informatie is maximaal 5 minuten oud en dat is als de schepen buiten de havengebieden aan het varen zijn. Komen de schepen in de buurt van de zeehaven dan is de informatie maximaal 1 minuut oud.

Overige voordelen
Inmiddels is gebleken dat dit Management Informatie Systeem niet alleen voordelen biedt in het logistieke proces in de zeehavens, maar in de gehele logistieke keten, en ook voor de veiligheid en vlotheid van het binnenvaartverkeer en de handhavingsdiensten. MIS-Cobiva levert eveneens CO2-reductie op. Omdat de barge-operators van te voren kunnen zien of er sprake zal zijn van wachttijden, kunnen de schippers ‘gas' terugnemen en daarmee brandstof besparen en CO2-uitstoot reduceren.

Subsidie
In april 2008 heeft de ABCDR-combinatie de stichting MIS-Cobiva opgericht en op 28 november 2008 is dit project offcieel aan de buitenwereld gepresenteerd. MIS-Cobiva staat volledig open voor deelname van andere bedrijven. Omdat er aanmerkelijke kosten gemoeid zijn met de ontwikkeling van het innovatieve systeem zijn er subsidies aangevraagd en verstrekt. De subsidie is versterkt op basis van de Subsidieregeling Innovatie Binnenvaart (EZ/SenterNovem en door het Havenbedrijf Rotterdam. Voor de begeleiding van de subsidieaanvraag is het Expertie- en InnovatieCentrum Binnenvaart EICB) ingeschakeld.

MIS Cobiva in de toekomst
Op dit moment is MIS Cobiva met name gericht op de containerbinnenvaart. Het is echter veel breder toepasbaar. Bij optimaal gebruik van MIS Cobiva kan bijvoorbeeld modal merge beter worden toegepast, aangezien een keuze gemaakt kan worden of een container op tijd op plaats van bestemming is door gebruik te maken van binnenvaart of een andere modaliteit. Om dit te toetsen zijn ook enkele vrachtwagens met hetzelfde kastje uitgerust. Naast de verbreding van de doelgroep naar wegtransport, kan ook gedacht worden aan verbreding van het gebruik in de binnenvaart, zoals bulk transport. Bijvoorbeeld het kolen vervoer met binnenvaartschip kan met de hoog en laag waterstanden uit MIS Cobiva beter inschatten hoeveel ton kolen aan boord geladen kan worden.

Een andere toekomstige toepassing van MIS Cobiva, zou Meer Terminal Afstemming (MTA) kunnen zijn. Door verbeterde coördinatie en real-time afstemming ontstaat een betere planning van de schepen, terminals en de lading. Dit kan door gebruik te maken van Agent Technologie. Het resultaat zal zijn dat het transport via de binnenvaart duurzamer en efficiënter wordt.

Er waren al vergelijkbare systemen uitgeprobeerd, onder andere door de VITO (Vereniging Inland Terminal Operators), maar die beperkten zich tot één stuwadoor (ECT), terwijl MIS-Cobiva zich richt op alle 25 stuwadoors in de Rotterdamse haven, in Antwerpen, Amsterdam en alle terminals langs de Rijn. Bronnen: Binnenvaartkrant, dec. 2008; Nieuwsblad Transport, dec. 2008; EICB, febr. 2009; Logistiek.nl, aug. 2009.