Op verzoek van de binnenvaartorganisaties CBRB en Kon. Schuttevaer stelde Royal Haskoning een onderzoek in naar de 'milieuperformance' van de binnenvaart. Het rapport 'Binnenvaart voortdurend duurzaam' is het antwoord van de sector op het eerder verschenen RIVM-rapport 'To shift or not to shift'. Onomstotelijk wordt aangetoond dat de binnenvaart een milieuvoorsprong heeft en die in de toekomst ook zal behouden. Het rapport werd dinsdag 25 mei 2004 in Brussel en in Den Haag gelijktijdig gepresenteerd. Het rapport van Royal Haskoning behelst een aantal cases waarin de emissies van de verschillende modaliteiten worden vergeleken per ton/km. Daarmee wordt aangetoond dat de binnenvaart schoner is dan het wegvervoer, ook bij een relatief beperkte afstand van het natransport per truck.
Omdat zowel in het wegvervoer als in de binnenvaart de emissies van stikstofoxiden (NOx), fijn stof (PM3) en zwaveldioxide SO2 tussen nu en 2020 verder zullen afnemen door technische maatregelen, zal de binnenvaart die voorsprong behouden. De uitstoot van CO2, welke nu al 50 tot 600 % schoner is als in het wegvervoer kan alleen verder omlaag door vermindering van het brandstofverbruik.
Onderzoek toont aan: 'Binnenvaart in staat haar milieuvoorsprong als transportwijze te behouden.'
Binnenvaart biedt kansen voor noodzakelijke emissiereductie in het kader van de Kyoto-verplichtingen.
Vervoer over water zal nu en in de toekomst per ton vervoerde lading per kilometer aan de scherpste emissie-eisen kunnen blijven voldoen, waarmee de voorsprong als relatief schone transportwijze behouden zal blijven.
Het onafhankelijk onderzoek is in opdracht van de binnenvaartorganisaties CBRB en de Koninklijke Schuttevaer uitgevoerd door Royal Haskoning. Daarnaast is het de bedoeling dat dit najaar een subsidieregeling van kracht zal worden waarmee van overheidszijde wordt bijgedragen aan een forse reductie van emissies van scheepsmotoren op schepen. In het onderzoek (Environmental Performance of Inland Shipping) zijn de emissies op het gebied van CO2, SO2, NOx en fijnstof van scheeps- en truckmotoren, met elkaar vergeleken. Voor de meeste cases, waarin gebruik gemaakt wordt van binnenvaart en weg ten opzichte van alleen weg, kan worden geconcludeerd dat benutting van het vervoer over water bijdraagt aan een verbetering van de milieuperformance van de gehele transportketen. Indien de afgelegde transportafstand gelijk is en er geen voor- of natransport over de weg nodig is, zal de milieuperformance van de binnenvaart nu en in de toekomst altijd beter zijn dan het wegtransport. Omdat een schip gebruik kan maken van water als transportweg is per ton/km veel minder energie nodig om de lading te verplaatsen. Uit dit rapport blijkt dan ook dat de CO2-uitstoot van de binnenvaart zeer significant (50-600%) per ton/km lager blijft dan die van het wegvervoer. Het rapport geeft een overzicht van de emissies van zeven verschillende scheepstypen en twee soorten trucks in de periode vanaf nu tot en met 2020 . Het rapport is bedoeld als verfijning van eerder onderzoek van het RIVM 'To shift or not to shift'. De uitkomsten wijken voor de binnenvaart in positieve zin af van dit onderzoek omdat daarin geen nadere emissiereductie-maatregelen in de binnenvaart zijn doorgerekend. Daarnaast waren de effecten slechts tot 2010 berekend terwijl voor eenjuist vergelijk van de effecten voor de binnenvaart over een langere periode moet worden vergeleken. Door de duurzaamheid van de schepen t.o.v vrachtwagens en de lange levensduur van de motoren zal namelijk de sterkste daling voor de binnenvaart juist na 2010 significant doorzetten, ten voordele van deze vervoerwijze.
Feiten en cijfers
Vervoer over water staat van oudsher bekend als een relatief milieuvriendelijke en veilige vorm van transport, tegen lage maatschappelijke kosten. Een belangrijke reden hiervan is het feit dat met een schip in een keer een lading van meerdere honderden tot duizenden tonnen kan worden vervoerd, tot zelfs16.000 ton met een duwstel). Voor hetzelfde transport over de weg of per spoor zijn honderden vrachtwagens nodig. (ter vergelijking: een vrachtwagen van 30 ton heeft een motor van 200 pk" " een schip van 1000 ton heeft een motor van 800 pk).
Als containers worden vervoerd van Rotterdam naar Nijmegen, dan is bij het natransport per truck van 30 km de milieudruk even groot als bij direct wegvervoer. Is de afstand korter, dan is vervoer per schip minder belastend voor het milieu. Voor het ertsvervoer naar het Ruhrgebied is die afstand van het natransport zelfs 162 km, dankzij de enorme schaal waarop het transport plaatsvindt met vierbaks duwvaart. Vaart een 1.350 tons tanker van Wenen naar Antwerpen, dan is dat vervoer incl. een natransport van maximaal 62 km voor het milieu minder belastend dan direct vervoer over de weg.
Scheeps-, trein- en truckmotoren komen uit dezelfde fabrieken. In de toekomst zullen alle motoren van alle vervoerdragers dus even schoon zijn. Voorts dient te worden bedacht dat de motorenemissies worden berekend bij een laboratoriumopstelling in de fabriek, terwijl emissies mede worden bepaald door de dagelijkse belasting van de motor. In die zin heeft een scheepsmotor het voordeel dat deze tijdens bedrijfsgebruik vrijwel altijd met hetzelfde toerental wordt belast, omdat er niets steeds behoeft te worden gestopt en opgetrokken. Dit bevordert een schone verbranding en dus navenant lagere emissies.
Bij de emissies speelt ook het aandeel zwavel in de brandstof een belangrijke rol. Het wegvervoer gebruikt dieselolie met 0.035 % zwavel, de binnenvaart gebruikt gasolie met 0,17 % zwavel met een wettelijke norm van 0,20 %. Waarbij de norm voor de binnenvaartbrandstof zondermeer kan worden teruggebracht tot 0,05%. De binnenvaart is er klaar voor. Nb. De zeevaart (in de media vaak genoemd als de ?scheepvaart? gebruikt nu nog stookolie met 2,7% zwavel.Voor de Noordzee gaat deze norm terug naar 1.5%. Door het gebruik van schonere brandstoffen in de binnenvaart zijn op het gebied van (fijn stof/ SO2)) emissies dus makkelijk grote voordelen te behalen.
In de huidige situatie komt de helft van de CO2 uitstoot in Nederland voor rekening van het personenvervoer, 40% is afkomstig van het vrachtverkeer over de weg en 2% van de binnenvaart (8% is overig). Bij de NOx emissie is anno 2000 25% afkomstig van personenverkeer, 35% is afkomstig van het vrachtverkeer over de weg en 15% wordt geleverd door binnenvaart (rest is overig).
Nog sneller nog schoner
In het wegvervoer kent men al reeds meerdere jaren stimuleringsmaatregelen om de emissies versneld te verlagen. Hoewel dit ook aan de binnenvaart is toegezegd, zijn deze regelingen nog niet ingevoerd. De binnenvaartsector rekent op spoedige stappen van de overheid (VROM en V&W)om deze regelingen -en dan in het bijzonder voor de toepassing van retrofit (oa. Katalysatoren en/of roetfilters)- te activeren. Door het gebruik van (zwavel) schonere brandstoffen zijn op het gebied van emissies grote voordelen te behalen. De vaststelling van deze strengere normen ligt echter bij de overheid.
Een 4-tal voorbeelden
Royal Haskoning vergelijkt op een aantal trajecten de uitstoot van binnenvaart en vrachtvervoer en houdt daarbij rekening met scheepsgrootte, stroming en afstandsverschillen over weg en water. Tevens is berekend tot op welke afstand natransport ecologisch zinvol is.
Rotterdam - Nijmegen
Een Neokemp die met 48 teu van Rotterdam naar Nijmegen vaart moet daarvoor bijvoorbeeld 136 km afleggen en heeft gemiddeld vijf km/u stroom tegen. De NOx uitstoot bedraagt dan 13,9 kilo, de CO2-uitstoot 3,1 ton en de hoeveelheid roetdeeltjes 1,2 kilo. 48 Vrachtauto`s van tien ton moeten elk 127 km rijden en stoten daarbij 17,3 kilo NOx, 6,4 ton CO2 en 0,9 kilo roet uit. Hoewel de roetuitstoot lager is, blijft de totale uitstoot hoger. Natransport per vrachtwagen is op dit traject tot 25 km mogelijk, zonder dat de milieuprestatie in het nadeel van het schip omslaat. Bij gebruik van een Ecotruck is dat 36 km. |
Rotterdam - Antwerpen
Vervoer per Rijnschip van Rotterdam naar Antwerpen valt aanzienlijk gunstiger uit. Een Rijnschip neemt 200 teu mee en legt in dit geval een veel kortere afstand af als de vrachtwagens, 66 km over stil water tegen 114 km over de weg. De uitstoot van het containerschip is op dit traject 11,2 kilo NOx, 2,5 ton CO2 en 1 kilo roet. De honderd trucks met oplegger die nodig zijn om hetzelfde te vervoeren stoten 52,3 kilo NOx, 17,9 ton CO2 en 2,5 kilo roet uit. Natransport is in dit geval tot 90 km ecologisch verantwoord, bij een Ecotruck zelfs 128 km. |
Rotterdam - Groningen
Het traject Rotterdam-Groningen is ook optimaal geschikt voor binnenvaart. De afstand over water is hier met 190 km eveneens korter dan de 263 km over de weg. Een 90 teu kanaalschip stoot dan 24,1 kilo NOx, 5,4 ton CO2 en 2,1 kilo roet uit. 45 vrachtwagens sloten op deze route 54,3 kilo NOx, 18,6 ton CO2 en 2,6 kilo roet uit. Natransport tot 146 km of zelfs 209 km per Ecotruck is ecologisch verantwoord. |
Mannheim - Rouen
Dat een dubbel zo grote afstand over water als over de weg per definitie niet funest hoeft te zijn voor de binnenvaart, zelfs bij gebruik van kleine schepen, bewijst een vergelijking van een bulktransport van 700 ton tussen Mannheim en Rouen, waarbij twee spitsen worden ingezet. Over water is de afstand 1215 km en over de weg 655 km. De spitsen hebben 5 km per uur stroom mee. De uitstoot van de beide spitsen bedraagt 127,8 kilo NOx, 28,7 ton CO2 en 11 kilo roet. 70 tientonners stoten 130 kilo NOx, 47,9 ton CO2 en 6,9 kilo roet uit. Hoewel de NOx-uitstoot nagenoeg gelijk is en de roetuitstoot hoger, is er door de aanzienlijk lagere CO2-uitstoot zelfs nog ruimte voor elf kilometer natransport. |
Aanbieding rapport in Den Haag en Brussel
Op 25 mei 2004 is het rapport 'Environmental Performance of Inland Shipping' officieel aangeboden aan: de Nederlandse staatssecretaris van Milieu en toekomstig voorzitter van de Europese Raad van Milieuministers, dhr. Pieter Geel. Europees Parlement: toekomstig E.P.en vervoersdeskundige, mevr. Corien Wortmann door de voorzitters van het CBRB en Koninklijke Schuttevaer de heren Hubert Jan van der Wyck en Jan Terlouw.
En tegelijkertijd werd het rapport in Brussel aangeboden aan dhr. Gonzalez Finat, directeur nieuwe energie van het directoraat- generaal vervoer en Energie van de Europese Commissie door de algemeen secretaris van de Europese Binnenvaart Unie (EBU), mevrouw Resi Hacksteiner.
Downloaden: 'Milieuperformance van de binnenvaart' - 'Environmental Performance of Inland Shipping' , zie hieronder
 Binnenvaart voortdurend duurzaam (rapport) (1.06 MB)
Binnenvaart voortdurend duurzaam (samenvatting) (260.11 kB)
Bron: Haskoning Nederland B.V.
P.O. Box 151
6500 AD Nijmegen
The Netherlands
tel: +31 (0)24 328 49 72 " " fax: +31 (0)24 323 93 46
eml:
Dit e-mail adres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.
site: www.royalhaskoning.com
|