In de Europese Unie varen zo'n 21.000 binnenvaartschepen, waarvan bijna 15.000 afkomstig uit de West-Europese landen. Daarvan is Nederland goed voor 6.900 binnenvaartschepen en heeft daarmee de grootste binnenvaartvloot in de Europese Unie. Het betreft drogelading schepen, containerschepen, tankschepen, kraanschepen, duw- en sleepboten, duwbakken, sleepschepen en passagiersschepen. Overige schepen als dekschuiten en drijvende werktuigen zijn niet meegeteld. In Nederland varen veel schepen uit Duitsland en België. Maar ook binnenvaartschepen uit, Frankrijk, Polen, Tsjechië, Zwitserland, Luxemburg, Oostenrijk, Hongarije en Roemenië zijn al een vertrouwd beeld op de Nederlandse binnenwateren.

Soort schepen

Drogeladingschepen: De meest voorkomende schepen zijn de traditionele droge vrachtschepen. Ze worden vooral ingezet voor het vervoer van bulklading (losgestorte producten). Bulklading bestaat o.a. uit tarwe, gerst, veevoeders, grind, steensoorten, schroot, houtsnippers, kolen en erts. Ook stukgoed wordt veel met dit soort schepen vervoerd. Het gaat dan om lading als ijzer- en staalplaten of rollen, cellulose, bigbags met grondstoffen voor de industrie, houtsoorten en projectlading als machinerieën en silo´s. Veel van deze schepen zijn eveneens geschikt voor de containervaart.

Containerschepen: Deze schepen speciaal ingericht voor het vervoer van containers. Bij containerschepen speelt naast de afmetingen van het schip zelf, vooral de afmetingen van het ruim een zeer grote rol. Het grootste binnenvaartcontainerschip kan maar liefst 500 teu in zijn eigen ruim bergen. Het kleinste, specifiek voor het vervoer van containers gebouwde schip kan 32 teu meenemen.

Beunschepen: Een beunschip is een motorvrachtschip speciaal gebouwd voor het vervoer van (nat) zand (spuitzand, ophoogzand) en verontreinigde bagger (baggerspecie).

Tankschepen: In de binnenvaart varen diverse soorten tankschepen. Tankschepen vervoeren doorgaans gevaarlijke stoffen, maar ook bijvoorbeeld voor eetbare oliën, melasse, cement en drinkwater. De tankschepen die gevaarlijke stoffen vervoeren zijn onderverdeeld in type N (normaal); type C (chemicaliën) chemicaliëntankers waaronder ook zuurtankers; type G (gassen) gastankers.

Duwboten: Duwboten zijn bestemd om andere vaartuigen te duwen. Zo'n vaartuig neemt zelf geen lading mee maar levert het motorvermogen, de stuurinrichting en de bemanning. Duwboten hebben, met uitzondering van omgebouwde sleepboten, doorgaans een vierkante kop waaraan twee duwknieën zijn bevestigd. Dit soort vaartuigen zijn qua lengte vrij kort. Van klein tot een lengte rond de 40 meter. Naast duwboten zijn er ook duwvrachtschepen. Dit zijn motorvrachtschepen, dus met ladingruim, die ook mogen duwen. Het merendeel van deze soort schepen varen met een eigen duwbak. Een duwstel kom je in diverse samenstellen tegen.

Ro/Ro schepen: Met ro/ro-schepen worden onder andere auto's, opleggers, landbouwmachines (bijv. tractoren) en legermaterieel vervoerd. De schepen zijn voorzien van een laadklep waarover de voertuigen het schip op of af rijden. De roroschepen zijn onder te verdelen in twee categorieën. Schepen speciaal ingericht voor het transport van auto's en schepen speciaal ingericht voor zwaar materieel.

Rivergoingschepen: Hier is een onderscheidt te maken tussen zeeschepen die eveneens geschikt zijn om over rivieren te varen (kruiplijncoasters) EN binnenvaartschepen die geschikt voor zeer beperkte kustvaart (estuaire schepen). Kruiplijncoaster zijn speciaal aangepast om op de rivieren te kunnen varen. Zo is de manoeuvreerbaarheid van deze schepen is veel beter als een doorsnee zeeschip.
♦ Meer over 'soort schepen' .

Type binnenvaartschepen
Binnenvaartschepen zijn er in allerlei soorten en maten. Vooral het vaargebied en de lading zijn bepalend voor de bouw en inrichting van een schip. De oudere type schepen zijn vernoemd naar de vaarweg of het vaargebied waarvoor zij speciaal bestemd waren. Elk van deze type schepen heeft zijn eigen specifieke maten. Bijvoorbeeld:
Spits (38,70m x 5,05m; gem. 350 ton laadvermogen), vooral bestemd voor de kleine Franse vaarwegen en sluizen;
Kempenaar (50m x 6,60m; gem. 550 ton laadvermogen), vernoemd naar de Kempense kanalen in Zuid-Nederland en België;
Dordmunder (67m x ,20m; gem. 900 ton laadvermogen), vernoemd naar het Duitse Dordmund-Eemskanaal;
Rijn-Hernekanaalschip (80m x 9,50m; gem. 1350 ton laadvermogen), vernoemd naar het Duitse Rijn-Hernekanaal;
Europaschip (85m x 9,50m; gem.1500 ton laadvermogen), is speciaal gebouwd om op de grotere Europese rivieren en kanalen te varen.
♦ Meer over 'scheepstypen' .

Innovaties
Door de sterke ontwikkeling van de binnenvaart, wordt naast het vaargebied zeer sterk geïnvesteerd in de soort te vervoeren lading en functionaliteit. Daardoor wordt steeds vaker afgeweken van de voornoemde scheepstypen. Hoewel de maximale toegestane afmetingen van een vaarweg vanzelfsprekend in acht worden genomen, is de bouw van de nieuwe type schepen vooral gericht op innovaties en het multifunctioneel gebruik voor het vervoeren van allerlei ladingsoorten. Dit blijkt wel uit de huidige type schepen als "Neo-Kemp" (de huidige Hopper-schepen), "Futura Carrier", "Frontrunner" en "Smart Barge".
Naast deze type schepen zijn er ook nog delicate-schepen die voor speciaal vervoer zijn gebouwd, bijvoorbeeld: het meelschip "Mercurial Latistar"; containerkraanschepen "Mercurius Amsterdam" en "Transferium", autotransportschepen "Terra", "Barco", "Titan" en de "Waterways 1",2 en 3; Ro/ro-schepen "Vera" en "Dynamica"; en de "Breuil" en "Brion" voor bijzondere ro/ro-transporten. Nog een voorbeeld zijn de containerschepen. Over het algemeen zijn de oude type schepen niet gebouwd voor optimaal vervoer van containers. De afmetingen van het ruim zijn niet berekend op de afmetingen van de containers, zodat ze niet echt efficieënt zijn.
♦ Meer over 'scheepsinnovaties'

Nog meer over schepen als vlootstatistiek, nieuwbouw en kleine schepen zie submenu onder het menu ♦ 'Schepen'.

Meer weten?
De binnenvaartsector staat open voor onderzoek en innovatie. Het maakt niet uit of het nu gaat om marktonderzoek of innovatieve aanpassingen aan installaties, schepen of nieuwe vervoerscon-cepten. Meer weten over de mogelijkheden van de binnenvaart voor uw bedrijf of zoekt u uw weg binnen de binnenvaartsector? Neem eens contact op met Bureau Voorlichting Binnenvaart (BVB), tel.nr. 010-4129151. Voor innovatie en expertise neem dan vrijblijvend contact op met het Expertise- en Innovatiecentrum Binnenvaart (EICB), tel.nr. 010-7989830, e-mail Dit e-mail adres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. . Ook op deze EICB-site is veel informatie beschikbaar om meer te weten te komen over de binnenvaart en ontwikkelingen. Heeft u vragen naar aanleiding van deze site, neem dan contact op met het EICB.