|
 Eind 2006/ begin 2007 is Fuel Cell Boat BV, een consortium van Nederlandse bedrijven, overeengekomen om een door waterstof aangedreven boot te ontwikkelen en bouwen. Inmiddels is het vaartuig in afbouwfase (augustus 2009). Deze waterstofboot met een lengte van 22 meter zal in Amsterdam als rondvaartboot geëxploiteerd gaan worden. Het grote voordeel van deze waterstofboot is haar milieuvriendelijk karakter. De boot is een zogenaamd nul emissie vaartuig: er vindt geen enkele uitstoot (zoals CO2) plaats van schadelijke stoffen.
Doop (december 2009)
 Op 9 december 2009 heeft Amsterdams Milieuwethouder Marijke Vos de Fuel Cell Boat bij het Amsterdamse Science Center Nemo te Amsterdam gedoopt. De waterstofboot gaat varen onder de naam Nemo-H2. Voor de doop waren ca. 250 genodigden. Wethouder Marijke Vos gaf tevens aan hoe belangrijk de waterstofboot is voor de stad Amsterdam. De Nemo-H2 past geheel in de aanpak waarmee volgend jaar ook weer nieuwe waterstofbussen komen en plaats komt voor waterstofauto's. Na de doop is de Nemo-H2 weer naar de werf in Meppel gebracht, waar de verdere inbedrijfstelling, afbouw en keuring plaatsvindt. Zie ook video op new-energy.tv
De'groene' rondvaartboot heeft een capaciteit van 100 passagiers en zal begin 2010 in de vaart worden genomen. Op 26 maart 2009 werd de eerste commerciële waterstofboot van Nederland, gebouwd door Bodewes in Hasselt, met een dieplader naar Vollenhove vervoerd om te voorzien van glas- en lakwerk. De benodigde waterstof zal middels elektrolyse op basis van groene, door windenergie opgewekte, stroom worden geproduceerd. Reeds eerder zijn kleine bootjes gebouwd die op waterstof varen, maar een commercieel geëxploiteeerde waterstofboot van deze omvang is een wereldprimeur. Tevens wordt een tankstation geplaatst om de boot van waterstof te voorzien.
Kennisoverdracht (december 2009)
In de loop van 2010, als de eerste gebruikservaringen met de waterstofboot zijn opgedaan en ook het waterstoftankstation in Amsterdam operationeel is, zal i.s.m. SenterNovem een bijeenkomst worden georganiseerd. Wellicht zijn dan ook al de eerste meetresultaten te presenteren vanuit een onderzoek dat ECN uitvoert. Tot nu toe is met kennisoverdracht nog beperkt omgegaan om de voortgang van de voltooiing van de boot niet te belemmeren. Wel heeft bijvoorbeeld voor leden van de Nederlandse Waterstof- en Brandstofcellen-vereniging een excursie plaatsgevonden. Ook is aan het STC in Rotterdam een presentatie verzorgd en werd aan de TU-Delft een eerste gastcollege verzorgd. Voor gebruik in het onderwijs en bij vaartochten voor scholen gaat in samenwerking met Science Center Nemo een lespakket ontwikkeld worden. |
|
Shell
Shell Amsterdam wil dagelijks 600 medewerkers over het IJ varen, omdat er vanaf begin 2009 geen directe verbinding meer is tussen het Centraal Station in de hoofdstad en het nieuwe technologiecentrum van Shell. De Amsterdamse rederij Lovers gaat deze eerste waterstofboot exploiteren. De rondvaartboot gaat straks zo'n tien tot twaalf uur per dag varen, inclusief de passagiers van Shell. Scheepswerf Bodewes in Hasselt is belast met de bouw van de rondvaartboot.
 Brandstofcellen
Hoewel de boot een hele dag op waterstof zou kunnen varen, zijn er nog eens tweeduizend kilo aan accu's aan boord. Deze moeten voor het piekvermogen de brandstofcel bijstaan. Brandstofcellen bieden de mogelijkheid om energie die bij het reageren van waterstof en zuurstof vrijkomt, om te zetten in elektrische stroom. Bij die omzetting ontstaan er water en warmte als restproduct. De hoeveelheid warmte is echter geringer dan bij rechtstreekse verbranding. Er is immers al energie in de vorm van elektriciteit afgegeven. Het elektrisch rendement van een brandstofcel is hoger dan bij processen met directe verbranding, zoals verbrandingsmotoren en gasturbines. Het proces dat zich afspeelt in een brandstofcel is dat de verschillende stoffen met elkaar reageren, maar niet rechtstreeks elektronen kunnen uitwisselen. Er komt een omweg aan te pas. De geladen waterstof-elektronen willen naar de zuurstof-elektronen. Dat gaat niet via het elektrolyt, daarvoor dienen de waterstof elektronen een omweg te maken. Tijdens die 'reis' ontstaat elektriciteit en als bijproduct water en warmte.
Eerste tankvulling (november 2009)
 Op 25 november 2009 is de eerste tankvulling waterstof voor de Fuel Cell Boat aan boord gekomen. Voor de in bedrijfstelling en het proefvaren is waterstof nodig. Alle leidingen in de boot moeten op druk gezet worden, meters en sensoren worden getest. Zonder walstroomaansluiting moeten zo ook alle signaleringen en noodsystemen, lichten, pompen, brandblussers perfect werken. Bovenal geldt dit voor de elektrotechnische installatie die het energiebeheer regelt en als hart van de installatie continu de optimale balans verzorgt tussen opwekking en gebruik van elektriciteit.
Om nu op waterstof te kunnen werken is de gastank éénmalig uit het vaartuig gehaald en elders gevuld. Eerst zijn de flessen en leidingen gespoeld met stikstof in de Botlek, daarna is de gastank bij de elctrolyse-installatie van het Gemeentelijk Vervoersbedrijf te Amsterdam gevuld. Het flessenrek voor de waterstof, dat een inhoud heeft van 1.266 liter, bevatte bij deze eerste aflevering zo'n 30 kilo waterstof onder een druk van 350 atmosfeer.
De gastank van de Fuel Cell Boat is een roestvast stalen frame met zes kunststoffen flessen, die bestand zijn tegen zeer hoge drukken en hoge en lage temperaturen. De zes flessen zijn onderling verbonden. Alle aansluitingen en doorvoeren worden op de boot bestuurd via een ingenieus, speciaal door MSN ontwikkelt kleppenblok. Speciaal voor het extern vullen is door Alewijnse een draagbare kleppenblokbesturing gemaakt.
Blusinstallatie (november 2009)
Aan het frame zijn twee brandbluseenheden gemonteerd. Deze systemen van FirePro doven in een fractie van een seconde een eventuele brand door vanuit een soort spuitbus als aërosol een niet-corrosieve stof naar buiten te brengen die de verbinding tussen het brandend materiaal en de zuurstof in de lucht direct verbreekt. Dit erg compacte systeem, dat uit de ruimtevaartwereld afkomstig is, laat geen sporen in de scheepsinstallatie achter. Het is ook niet schadelijk voor de omgeving of bijv. giftig voor mensen. Brandbluseenheden van ditzelfde type zijn ook elders in de boot gemonteerd. De innovaties op de waterstofboot beperken zich dus niet tot energieopwekking en aandrijving.
Innovatief ondernemen met duurzame energie
Dit project is een prachtig voorbeeld van de innovatieve daadkracht van de Nederlandse kennisindustrie en een doorbraak op het gebied van duurzame energie. De ontwikkeling en constructie van deze waterstofboot vindt plaats in nauw overleg met betrokken overheidsinstanties, onderzoeksinstellingen en bedrijven. Meer over het vooronderzoek kunt u lezen in het openbaar rapport van Energy research Centre of the Netherlands (ECN). Het consortium bestaat uit 5 bedrijven: Alewijnse, Integral, Linde Gas, Marine Service Noord en Rederij Lovers.Voor de ontwikkeling van de eerste boot is subsidie verkregen van het Ministerie van Economische Zaken.
Voor meer informatie zie www.fuelcellboat.nl.
|
