In de binnenvaartbranche neemt het personenvervoer een aparte plaats in. Al snel wordt de binnenvaart gerelateerd aan goederenvervoer, terwijl de omvang van het personenvervoer vrij groot is. Onder personenvervoer vallen niet alleen de veerdiensten voor auto's, fietsen en voetgangers, maar ook riviercruiseschepen, de bruine vloot, partyschepen, rondvaartboten, watertaxi en vakantieschepen. Hoewel de bedrijven in deze vervoerstak zich nagenoeg allemaal presenteren in mediabladen of op het internet, is er nagenoeg niets gepubliceerd over de (vervoers)prestaties (behalve de veerdiensten). Terwijl je ziet dat deze markt groeit, innoveert en moderniseert.

Veerdiensten
In Nederland worden zo'n 200 veerdiensten onderhouden met allerlei soort veerboten, zoals autoveren, fietsveren en voetveren. Hoewel veel veerboten verouderd zijn , vinden er op dit gebied wel innovaties plaats. Bijvoorbeeld de waterbussen in de Drechtsteden (catamarans); snelle veerverbindingen tussen Dordrecht - Rotterdam (catamarans); Amsterdam - Velsen (draagvleugelboten) en Hoek van Holland - Maasvlakte (catamaran). Passagiers van de catamarans kunnen ook hun fiets meenemen, wat voor het woon- werkverkeer wel heel interessant is. Op jaarbasis vervoeren de veerdiensten samen meer dan 38 miljoen mensen, wat overeen komt met 2x het inwonersaantal van Nederland. Meer over veren.

Riviercruiseschepen
Sinds de toetreding van een aantal landen tot de EU zijn er heel wat rivieren bijgekomen. Donau, Rijn, Elbe, Rhone, Po, Seine, Tisza vormen nog maar een deel van de rivieren in West-Europa, waarover de cruiseschepen varen. De langste reis die 3 weken duurt, is van Amsterdam naar Konstanza, 3500 kilometer. Op de West-Europese wateren varen nu bijna 200 cruiseschepen. De vloot is afkomstig uit tal van landen. Aan de top staat Zwitserland, gevolgd door Duitsland, Nederland en Frankrijk. De resterende schepen zijn afkomstig uit landen als Bulgarije, Roemenie, Cyprus en nog veel meer landen. De totale vloot telt ca. 24.000 bedden. In 1970 waren er 30 cruiseschepen, in 1990 60 schepen, in 2000 95 schepen. In 2003 is dat aantal verdubbeld tot 180 schepen. De prognose voor 2015 is 300 schepen. De nieuwe cruiseschepen zijn doorgaans 110 meter lang en 11,40 breed en geschikt voor 125 tot 150 passagiers. De cruiseschepen Viking Sun (bj.2005) en Viking Helvetia (bj.2006) gaan zelfs met een lengte van ruim 130 meter een stapje verder en zijn geschikt voor bijna 200 passagiers. In tegenstelling tot vrachtschepen, wordt het casco van een cruiseschip meestal in Nederland gebouwd. Bij vrachtschepen wordt het casco doorgaans in China of Oost-Europa gebouwd. De bouw van een passagiersschip duurt 6 tot 12 maanden, afhankelijk van de werf. De schepen kosten nu tussen de 9 en 15 miljoen euro. Het zijn drijvende hotels voorzien van alle luxe.

Amsterdam: Voor de riviercruisevaart is Amsterdam een belangrijke plaats. In 2005 bezochten 780 schepen de hoofdstad en hadden bij elkaar een kleine 150.000 passagiers aan boord. In 2004 waren dat nog 698 schepen. De schepen nemen ligplaats in de buurt van het Centraal Station/Westerdoksdijk. Het centrum ligt loopafstand.

Prins Willem Alexander, Henry Dunant, Zonnebloem
Een paar apart zijn het Rode Kruisschip Henry Dunant, de Zonnebloem en de Prins Willem Alexander. Deze schepen zijn speciaal uitgerust voor zieken en ouderen die verzorging nodig hebben. Het zijn moderne en goed uitgeruste schepen waarmee de passagiers een onvergetelijke vakantie wordt bezorgd.

Partyschepen
Op het gebied van parties en evenementen op het water is ook veel veranderd. Had je vroeger vooral rondvaartboten die ook voor kleine parties (bruiloften) werden gebruikt, heb je nu schepen die speciaal zijn ingericht voor parties. Bijvoorbeeld de ouderwetse raderboten in Rotterdam (de Majesteit) en Amsterdam (de Kapitein Kok), het enorme evenementenschip Ocean Diva, maar ook een schip als de River Dream. Naast de grote partyschepen, zie je steeds meer luxe kleine partyschepen voor besloten bijeenkomsten. Deze vaartuigen hebben dan ook vooral de uitstraling van luxe jachten. Overigens een groot aantal rondvaartboten lenen zich ook voor parties en hebben dus een dubbele functie.

Rondvaartboten
Rondvaartboten zijn er in overvloed. Bijna elke stad, dorp of natuurgebied dat aan een bevaarbaar water ligt beschikt wel één of meerdere rondvaartboten. Ook de rondvaartboten zijn er in alle soorten en maten. Zo heb je o.a. de bekende grachtboten in Amsterdam, die lang, smal en laag zijn; de grote Spidoboten in Rotterdam met een future-achtige uitstraling, maar ook open rondvaartboten in natuurgebieden zoals de Biesbosch of in steden als Leiden, Alkmaar, Amersfoort, Middelburg en Dordrecht. Een aantal jaren geleden heeft ook de fluisterboot zijn intrede gedaan. Deze rondvaartboten worden elektrisch aangedreven zodat natuurgebieden zo min mogelijk verstoord worden door geluid en uitlaatgassen. Over het algemeen zijn dit lage open boten, maar in 2004 is ook de 27 meter lange rondvaartboot Halve Maen in de vaart gebracht, die m.b.v. zonne-energie ook elektrisch aangedreven kan varen. De "Halve Maen" vaart in Dordtse Biesbosch. Naast de reguliere rondvaarten zie je steeds meer thema rondvaarten. In steden bijvoorbeeld museum-, candlelight-, architectuur-, theater-, dinner-, musicarrangementen en in natuurgebieden snert- , puzzle-, vaar/fiets en vroege vogelarrangementen.

Watertaxi
Iets van de laatste jaren is de watertaxi. Ze zijn o.a. te vinden in Amsterdam, Rotterdam, Leiden en Gorinchem. Er zijn verschillende modellen. De Rotterdamse watertaxi is zeer snel en functioneel. Voor de watertaxi zijn aparte opstapplaatsen gemaakt. De watertaxi in Amsterdam en Leiden vaart langzamer maar heeft meer een toeristische karakter.

Bruine zeilschepen
Ook de bruine vloot is sterk aanwezig. Nu varen in Nederland ruim 400 bruine vlootschepen die men voor één of meerdere dagen kan charteren. Varen op deze schepen staat vooral in het teken van aktief meedoen. De schepen zijn een favoriet voor bedrijfsuitjes De meest voorkomende type schepen zijn de klippertypen (tot meerdere masten), tjalk, en skûtsje. Naast deze type schepen zijn er nog een legio aan andere type schepen in de vaart. De schepen zijn nagenoeg op alle ruime vaarwateren te vinden, maar de sterkste concentratie ligt rond het IJsselmeer/Waddenzee. De grootste thuishavens voor de bruine schepen zijn Harlingen en Enkhuizen. Veel informatie over de bruine vloot vindt u op zeilcharter.nl

Vakantieschepen
Meevaren op vakantieschepen zijn meestal ook doe-vakanties. Dit soort schepen zijn vooral kleinere gerenoveerde en opnieuw opgebouwde motorschepen die ingericht zijn voor een beperkt aantal passagiers. Fietsen of watersport maakt meestal deel uit van een vakantietrip. Maar er zijn ook bijvoorbeeld zgn. bijbel-schepen waar mensen tijdens hun vakantiereis ook samen hun geloof belijden. Zie o.a.: Boat Bike Tours,  Fiets-Vaar-Vakantie.

Links
Veel ondernemingen binnen de sector personenvervoer
zijn lid van een branchevereniging voor de binnenvaart.
Hieronder een groot aantal links:

Alg. A'damse Red. N-Z ; Alkmaar Cruises ; Biesboschtours ; Bonaventura Cruises
Cascade ; ConneXXion (Water) ; Jan van Cuijk ; De Reederij ; Denick ; Doeksen & Zonen
Duurstede ; Eureka ; Fastferry ; Feenstra Rijn Lijn ; Fortuna Baris ; Frisia Rondvaarten
Veerdienst Gorinchem ; Graaf van Bylant ; Groene Hart Cruises ; GVB Veren ; Heymen Shipping
Holland International ; Holland Party Cruise ; Holland River Line ; van Hulst ; Kamphuisen Shipping
Kapitein Kok ; Keur ; Kooij ; Kool ; St. de Maasveren ; Ned. Raderstoomboot ; Ned. Rode Kruis
Princenhof ; Prins van Oranje ; Rijfers River Cruisers ; V'dienst Schoonhoven ; Schuttevaer
Spido ; Stiphout ; Jan Timmerman ; Tonissen ; Triton ; Utrechts Landschap ; V&O ; Veer Maassluis
Het Veerse Gat ; Verkerk Party Ships ; Waterbus ; WT Cruises ; Zilvermeeuw ; De Zonnebloem