In mei 2009 bracht de ABN-AMRO bank het sectorrapport "Visie op Transport en Logistiek" uit. Twee pagina's  zijn besteed aan de ontwikkeling en visie van de binnenvaart. Een aantal zaken die naar voren komen is dat de binnenvaart marktleider is in het vervoer van bulkgoederen; dat de ladingaanbod en vrachtprijzen vooral door de economische recessie dalen; dat de dreiging van overcapaciteit blijft bestaan en dat er een eind komt aan de sterke stijging van de exploitatiekosten. Een samenvatting.

Trends en ontwikkelingen
De Nederlandse binnenvaart heeft als marktleider in het vervoer van bulkgoederen een sterke positie in het goederenvervoer. De vraag naar vervoer per binnenschip heeft een sterke relatie met de bedrijvigheid in de zeehavens. Ongeveer tweederde van de lading heeft zijn oorsprong of bestemming in een zeehavengebied.
De vraag naar de meeste bulkgoederen (zoals ertsen, kolen, chemische producten, bouwstoffen) en de daarmee samenhangende transportvraag is zeer afhankelijk van de economische situatie.
Het vervoer van aardolie(producten) fuctueert sterk met de prijsontwikkelingen op de oliemarkt. In de eerste helft van 2008 groeide de vervoersvraag mee met de economie met hogere vrachtprijzen als gevolg.
 

Schippers gingen de afgelopen voorspoedige jaren veel in nieuwe schepen investeren waardoor nieuwbouw en tweedehandse schepen veel duurder zijn geworden. De kapitaal- en verzekeringslasten namen hierdoor sterk toe. Samen met de hogere personeels-, reparatie- en onderhoudskosten en torenhoge brandstofprijzen veroorzaakten deze een sterke stijging van de exploitatiekosten. Schippers met brandstofclausules in hun vervoercontracten konden dit effect enigszins dempen.

In het najaar is het ladingaanbod snel verminderd en zijn de vrachtprijzen gaan dalen. Omdat in de afgelopen jaren veel nieuwe schepen op de markt zijn gekomen dreigde in een aantal segmenten overcapaciteit. De recessie heeft dit probleem versneld en verhevigd.

Visie ABN-AMRO op de binnenvaart
Door de ingezakte productie en wereldhandel is het vrachtaanbod in alle segmenten sterk verminderd en zijn de vervoertarieven gedaald. Het vervoer van droge bulk (ertsen, kolen, bouwstoffen) en stukgoed (staal, auto's, containers) loopt sterk terug. Het vervoer van vloeibare chemicaliën daalt ook sterk. Omdat veel tankers zowel chemicaliën als minerale olieproducten kunnen vervoeren, wordt dit deels gecompenseerd door de grotere vraag naar het vervoer van olie en olieproducten. Maar met de uitfasering van enkelwandige tankers komen er steeds meer nieuwe grote dubbelwandige tankers bij. Hierdoor blijft tankvervoer, zeker in enkelwandige tankers, zorgen baren.
Het vervoer van agribulk is minder gevoelig voor economische schommelingen, toch dalen door de branchebrede overcapaciteit de tarieven ook hier.

Aan de andere kant, komt er naar verwachting een eind aan de sterke stijging van exploitatiekosten. Brandstofkosten blijven waarschijnlijk op een laag niveau en de waardestijging van schepen is gestopt waardoor vaste lasten minder gaan wegen. Een goede kostprijsberekening en kostenbewust varen blijven essentieel voor de continuïteit. Schaalvergroting (grotere schepen, meer schepen per ondernemer) en samenwerkingsverbanden kunnen de transportkosten ook verlagen. Wanneer de economie weer aantrekt, ontstaat er meer vraag naar scheepsruimte. De dreiging van overcapaciteit blijft echter bestaan en dit zal de stijging van de tarieven beperken.

De Nederlandse binnenvaartvloot is de grootste en modernste in Europa. In 2009 verwachten wij rond 100 nieuwe schepen in de vaart. Er zijn naar schatting in totaal 300 tot 400 nieuwe schepen in aanbouw.

Download Visie op Transport en Logistiek ABN/AMRO